3 dic. 2019

Sobre a xestión das reunións da Asemblea Xeral

Sobre ó método de xestión das Asembleas de Enxeñería Sen Fronteiras que empregamos os últimos anos.

Na Xuntanza da Federación de Ingeniería Sin Fronteras de 2014, comunmente "Cósmica de Allariz", algunhas persoas de Enxeñería Galicia participamos nun obradoiro facilitado por voluntariado da Federación, nun obradoiro titulado "Autogestión para la lucha", na que nos deron unhas nocións básicas sobre facilitación, rango, relacións de poder e outros conceptos relacionados coa xestión asamblearia.

Algúns conceptos previos,

Facilitación: "conxunto de habilidades, técnicas e ferramentas para crear as condicións que permitan un desenvolvemento satisfactorio dos procesos grupais e persoais; tanto na consecución dos seus obxectivos e realización da súa visión, como na creación dun clima relacional onde reine a confianza e unha comunicación fluida, empática e honesta" Instituto de Facilitación e Cambio (iiface):

Poder: Influencia que exercen algunhas persoas sobre outras.
  • Poder sobre. Representa un xogo de suma nula onde o incremento de poder de uns significa a pérdida de poder noutros. É un poder aniquilador.
  • Poder para. Aquel que teñen certas persoas para estimular a actividade das outras e elevar o seu estado de ánimo. Relacionado co poder con en tanto que permite que se comparta poder.
  • Rango: Conxunto de características (sociais, económicas, psicolóxicas...) que lle outorgan a unha persoa "xerarquía".
Asemblea: Suxeito no que reside a soberanía da asociación, conformado polas persoas socias e voluntariad según estatutos.


Traballo asembleario. Según nos explicaban naquel obradoiro, a reunión da asemblea non é simplemente un evento que ten lugar durante un día concreto, senón que comeza un tempo antes, e remata un tempo despois. 



Previo a asemblea, resulta fundamental un traballo previo para que as persoas que asisten poidan participar dun xeito efectivo e teñan tempo de ler toda a documentación que puidese ser necesaria. Levar isto a cabo pode resultar complicado, sobretodo cando existe moita carga de traballo para a persoa que facilita, aínda que non hai que perder de vista de que é o ideal.
  • Deseño e preparación. Orde do día, resumos de vogalías e grupos, documentos informativos, manifestos aprobados, enquisas de sondeo de opinión e priorización de puntos...
  • Persoas convocadas. A base social definida nos estatutos.
  • Convocatoria. Por estatutos debe enviarse 15 días antes si é ordinaria ou extraordinaria. Unha asemblea de urxencia pode convocarse con 8 días de antelación.
  • Lugar. O ideal é un sitio amplio onde as persoas se poidan sentar en círculo.
  • Tempo. As asembleas de Enxeñería planificaronse para 4 horas, aínda que o usual son 5. É importante deixar 20 minutos de descanso.
  • Materiais. Case sempre fará falla un proxector para a facilitación, copias da orde do día e os cartóns. En función das actividades específicas poderían facer falta máis.

Durante a asemblea, o núcleo central do traballo asambleario e o espacio preferencial de participación das persoas socias onde, dun xeito preferentemente presencial, teñen a oportunidade de participar na toma de decisións dun xeito directo. Neste punto resulta fundamental o deseño da mesa de facilitación, que describiremos máis adiante.
  • Proceso
  • Persoas
  • Contido
  • Xestión de acordos

Post asemblea. É importante facer un seguimento dos acordos e implementalos cando así se requira. Senón se fai, é probable que se repitan debates que xa se deron, ou se incumplan acordos que se tomaron.
  • Avaliacións. Envianse enquisas de satisfacción á base social.
  • Seguimento de acordos
  • Devolución de resultados

A mesa de facilitación. Son un conxunto de funcións que exercen as persoas dentro da asemblea. Algunhas son perfectamente visibles e separables e outras non tanto. Estas funcións outorgan certa influencia a quén as exerce, sendo moitas veces acumuladas por unha única persoa e que lle da un sobrepoder e dificulta tamén a fluidez. Según puidemos comprobar, unha mesa ben diseñada e composta por persoas que sepan o que teñen que facer, constitue unha poderosa ferramenta que facilita moito a participación e o traballo durante a reunión da Asemblea. As funcións exércenas os diferentes cargos da Xunta Directiva, previo acordo.


Facilitación: E a persoa que enfoca e prepara os puntos da orde do día, así como o traballo previo e posterior. Ademais ten coñecemento profundo da documentación e, como o propio nome indica, facilita os procesos e xestiona os acordos. En principio é a única persoa que non está suxeita ós turnos de palabra, tendo especial sinerxia para esta xestión coa persoa que leva os turnos. Exércea presidencia.

Moderación: Facilmente confundible coa facilitación, como nos decían naquel obradoiro. Case nunca se adoita separar daquela, ainda que nos fixémolo na asemblea de Cangas, e funcionou bastante ben. É a persoa que vixia o debate, que non se cometan falacias argumentativas, que non se salten turnos de palabra... e que se cumplan os acordos previos. Exércea Vicepresidencia.

Toma de acta: É a persoa que toma notas do que acontece na asemblea en tempo real. Hai que procurar coidar a enerxía desta persoa xa que en procesos largos pode acumular cansancio. Exércea Secretaría.

Xestor do tempo. É a persoa que se encarga de medir os tempos e avisar cando nun punto se acabou. Exércea Vogalía de Comunicación.

Turnos de palabra: É a persoa que cede turno de palabra, tendo en conta os acordos previos. Anota a participación de cada persoa. Exércena por turnos as vogalías de PICD/AANN.

Sensora de vibras. Alguén que detecta cando a xente está empezando a desconectar, cando se entra en bucle, cando non se percibe interés por un asunto ou cansancio. Trátase de percibir as emocións do colectivo e decilo se fose necesario. Exércea a Vogalía de Voluntariado.

Acollida de participantes. Recibir os participantes da asemblea e entregarlles a documentación necesaria para o seu seguimento. Diría que o único estrictamente necesario é unha copia da orde do día así como os cartóns para opinar. Exércena por turnos as Vogalías de PICD/AANN

Pepito Grillo. Non se define nunha soa persoa aínda que adoitan exercelas as persoas con máis traxectoria. Está relacionado có recordo dos acordos anteriores. Por exemplo, que unha decisión non pode ser tomada porque vai en contra dun acordo anterior, ou que un debate xa está superado.

Tipos de acordos. 
  • Consenso por unanimidade. Todas as persoas que participan están de acordo. É o ideal ainda que difícil de conseguir posto que hai persoas que teñen capacidade de veto. Os procesos alárganse e córrese o risco de acadar "unanimidade por cansancio"
  • Consenso maioritario. Acádase unha decisión final na que unha gran maioría se sinte representada mentres que outra parte se abstén ou lle resulta indiferente. Os votos en contra deberían ser residuáis.
  • Consenso por gradiente. Esta é unha técnica que nunca chegamos a aplicar, descrita neste libro. No canto dunha votación de si vs non, as persoas colócanse nunha posición ou outra en función do grado de acordo co que están con unha decisión. De tal forma que se pensamos nun reloxo, o mínimo acordo sería o 1 e o máximo 12. Entón, acadase o acordo cando un número determinado de persoas están por encima do 8, por poñer un exemplo. 

Acordos de funcionamento da asemblea. Aquí se encadran unha serie de acordos, que se culminaron na Asemblea de Salceda. Foron sacados de diversas enquisas de satisfacción das asembleas anteriores.


Ademáis, establecimos un sistema basado en cartóns. Cada persona na asemblea dispón de tres cartóns, de cores verde, amarelo, vermello e branco.


O cartón verde sirve para subscribir unha opinión ou mostrar un voto a favor.


O cartón amarelo sirve para manifestar indiferencia sobre a opinión de alguén que está falando ou unha abstención.


O cartón vermello sirve para visibilizar unha opinión en contra ou un voto tamén en contra.


O cartón branco foi algo innovador baixo o meu punto de vista. Durante as enquisas de satisfacción saliron varias opinións que falaban sobre a falta de operatividade dos turnos. Dúas persoas están a falar sobre algo, e outra ten unha resposta clara que pecharía ese debate, pero o seu turno ven máis tarde. O cartón branco permite saltar o turno para ofrecer información obxectiva e veraz. Aquí é importante a labor da moderación.


Este sistema de pode parecer complexo e difícil de levar á práctica. O funcionamento da asemblea de Salceda foi moi bo, e se a xente o vai integrando pouco a pouco ata que o seu uso sexa mecánico, facilita a participación. Ainda que tamén é certo que se fai necesario en asembleas de gran afluencia.


Xa por último, agradecer a todas as persoas que, dun xeito ou outro, contribuiron a este xeito de facer.
 

19 jul. 2018

Lectura de verano: la importancia de la enseñanza de la lengua materna

Este es un documento de la UNESCO editado en 2003, donde se trata la importancia de la enseñanza de la lengua materna. Me parece interesante compartirla dada la situación de la enseñanza de las lenguas actualmente en España. ¿Qué os parece?

7 dic. 2017

Pequeño ensayo sobre el semáforo

Plasmando en papel mi necesidad de concreción.


Mi disconformidad con el sistema de colores surge ante la necesidad de plasmar un concepto básico en cuanto a matices se refiere.

Bien, para poder ampliar la complejidad del tema cabe estudiar en profundidad las bases ya creadas. 



Breve explicación para mentes inquietas 

Semáforo: chintófono que, según el color que muestra, indica tu posibilidad o no de avance.


Dicho esto, debo incluir que no tengo información sobre la incorporación de mi idea en el funcionamiento del semáforo material (reales son los dos) en el sistema de tráfico, pero probablemente haga participe de mi investigación esta información que ahora me ha creado inquietud.
En cuanto a verde y rojo no hay ningún problema. Los conceptos están claros. A libre elección. Aunque debe dar bastantes comeduras de cabeza estacionarte en un color u otro.

¿Pero que pasa con los tonos intermedios?


En un principio debemos dar gracias a que existan, a que alguien los haya inventado. Los matices son, imagino, que la gran causa del nacimiento de estos. ¿Acelerar o frenar? En cuestión de unos segundos la orden cambia. ¿Está el conductor preparado para tomar una decisión en ese ímpetu de tiempo?

Amarillo; nuevo abanico de posibilidades.

El amarillo no es ni verde, ni rojo. ¿Qué hacer en ese caso?

Ni el verde o rojo te obligan a obrar de una forma determinada. Los semáforos no imponen ordenes ni ideas. Pero si te los saltas debes estar preparado para asumir la responsabilidad de tu decisión. Por otro lado si que marcan (idílicamente, esa sería la idea de funcionamiento perfecto) la posición que puedes adoptar y no equivocarte nunca. La adaptación a las leyes del semáforo son al fin y al cabo, conformidad con un sistema establecido. Romper con la magia del riesgo.
Pero siguiendo en mi linea de (en un principio) integración con el método coloril, los matices son necesarios.




La definición de amarillo (en mi opinión), esta rota. En si carece de sentido práctico. (Esto ya para expertos en el tema) Esta planteada en el más sentido físico que puede existir. Y eso para tomar decisiones no sirve. 

La idea transmitida de amarillo es confusión para el conductor. Toda la decisión de avance recae plenamente en él. Y eso no creo que sea justo.

Estoy en amarillo. Toma decisiones. O no las tomes, por precaución. Decidme ¿no es un gran follón?

No se le da permiso al semáforo para imponer sus pensamientos en el juego. Es simplemente una realidad material. ¡Rompamos con lo material!
Por eso propongo la disgregación del amarillo. Las graduaciones son difíciles, llevan su tiempo. Y los matices son necesarios pero deben estar posicionados. ¿Derecha o izquierda? Centro. ¿Centro? ¿Pero centro derecha o centro izquierda? Y aquí entra el discurso del sentido común. El que no se posiciona o esta en contra del sistema o no tiene opinión. La vida es posición. Posición y oposición.




Amarillo intermitente, amarillo transitorio. Impongamos a los amarillos mostrar sus sentimientos de avance.




Reflexión sobre o semáforo, na Cósmica de 2014.

30 nov. 2017

Somos soñadoras


REFLEXIONANDO SOBRE NOS MESMAS


Na Xuntanza de outono do 2016, levouse a cabo unha dinámica para reflexionar un pouquichiño sobre nos mesmas.

Por un lado, tiñamos que responder un cuestionario sobre algunhas preguntas como se nos sentíramos acollidas en ESF, ou se nos sentíamos coidadoras.

Estábamos sentadas no chan e tiñamos cada unha, unha bolsiña ao noso lado. Ademáis, nunha mesiña había 4 lotes de papeletas para repartir. Cada lote tiña unha palabra: celebradora, soñadora, facedora ou planificadora. 

Mentres se ia completando o cuestionario, levantábamonos en orde para repartir a cada unha das compañeiras a papeleta que quixésemos, ou ca que máis as identificásenos.



A continuación preséntanse os resultados.

Clasificación do total de papeletas utilizadas na dinámica. Reconto de tódalas papeletas repartidas ás persoas participantes, cada persoa podía ter máis de unha (92 soñadoras, 90 facedoras, 72 planificadoras e 41 celebradoras)




Nesta gráfica podemos observar o % de cada papeleta que tiña cada unha das participantes. A parte azul (celebradoras) da nome á imaxe, xa que é o máis fácil de analizar nesta gráfica. Podemos observar que 9 persoas das 23 participantes na dinámica non recibiron ningunha papeleta celebradora.


As seguintes imaxes mostran un desglose de soñadoras, planificadoras, facedoras e soñadoras. Nelas podese observar o % sobre cada persoa na personalidade sinalada; a media de % entre todas (liña vermella da gráfica inferior); e un gráfico circular no que se poden observar despuntes, pero ademáis é moi útil para valorar a cantidade de personalidades con predominancia soñadora soamente tendo en conta a superficie do debuxo.













A partir de aquí os gráficos que se mostran resumen as respostas ao cuestionario persoal realizado na dinámica.

O 80% das persoas sentíronse ben acollidas en ESF.


Esta gráfica circular responde ao sentimento de pertenza en ESF. O 43% dirían que son ESF, mentres que o 48% din que están en ESF. Moitas das persoas que elexiron esta segunda opción apuntaban a que aínda non estaban o suficientemente involucradas coa Asociación para sentir que son ESF.



A anterior gráfica responde ao sentimento que temos cada unha de nós sobre o papel que tomamos con respecto aos coidados.

18 nov. 2017

Entrevista a Sergio Fernández Alonso - Radio Galega

Aquí podedes escoitar o audio da entrevista realizada a Sergio Fernández Alonso, Técnico de Proxectos da ONGD Enxeñería Sen Fronteiras Galicia, emitida no programa "Lambóns Dixitais" da Radio Galega o 18 de novembro de 2017.

Durante a conversa, Sergio fala sobre o obradoiro de mantemento de ordenadores portátiles e os obradoiros de bioconstrucción organizados por ESF Galicia, asemade, aproveita para presentar as distintas actividades nas que está a traballar a asociación.
ame>

6 nov. 2017

EpD en Salceda de Caselas. 25 e 26 de novembro.


Despois das xornadas “bioconstrución” e “ferramentas para a transformación social”, os vindeiros 25 e 26 de novembro vanse celebrar en Salceda de Caselas as últimas actividades do programa “Concienciación ecolóxica” dentro da actual convocatoria de Educación para o Desenvolvemento financiada pola Xunta de Galicia. Unha vez máis contaremos coa colaboración da asociación local TrezeCatorze.



- SÁBADO 25 ás 17h no centro social A Devesa.

Dentro da liña de traballo sobre soberanía alimentaria, o sábado 25 (17:00 h) poderemos coñecer máis en profundidade os Sistemas Participativos de Garantía (SPG) da man dos seus propios creadores. Contaremos coa participación do recén creado SPG A Gavela (Pontevedra) e, o SPG en proceso de creación, Mercado da Terra (Lugo). O obxectivo é acercar á cidadanía este concepto do que cada vez se fala máis pero sobre o que aínda recae moito descoñecemento. A mesa redonda terá lugar no centro social A Devesa.


- SÁBADO 25 ás 20h no centro social A Devesa.
A xornada cerrarase coa proxección do último traballo do director de “Dos tomates, dos destinos”, David Salvochea. El mesmo nos presentaráPlaneta azúcar, curtametraxe que se integra dentro da campaña “25 gramos” de VSF Justicia Alimentaria Global, e que busca concienciar as consecuencias da produción e consumo masivo de azucre.

- DOMINGO 26 ás 11h no Auditorio Municipal: Seguindo a outra liña temática do programa, a ordenación do territorio, dedicarase a mañá (11:00 h) do domingo 26 a acercar, neste caso, o concepto de custodia do territorio. Aínda que o termo pode parecer novidoso, na práctica é máis coñecido do que se pode crer. Figuras como as comunidades de montes en man común propias de Galicia e norte de Portugal, son vellas coñecidas desta práctica.

Pero como toda ferramenta, non sempre é ben usada. Catástrofes ambientais como a causada polos incendios do pasado mes de outubro, especialmente neste concello e arredores, deixan en evidencia esta realidade. Queremos aproveitar esta oportunidade para darlle un enfoque práctico ás potencialidades da custodia do territorio como medio de prevención de incendios.

Contaremos coas aportacións daqueles que máis saben do tema. Contaremos coa participación da Asociación Galega de Custodia do Territorio, de Ridimoas- Asociación cultural e ecolóxica para a defensa e estudo dos bosques autóctonos  (Ribadavia), do Grupo de Traballo da SGHN “Valora Natura- Gándaras de Budiño”, Comunidade de Montes de Teis (Vigo) e a Iniciativa Social de Custodia Verdeval Asociación .
Terá lugar no Auditorio Municipal


As xornadas, excepto a proxección, contarán con obradorios infantís paralelos para facilitar a asistencia de pais e nais.


Máis info: trezecatorze[arroba]gmail.com