O noso apoio á campaña prosaharauí #EspañaNoDescoloniza

O Sáhara Occidental é un dos 17 territorios non autónomos recoñecidos polas Nacións Unidas. Está ocupado ilegalmente polo Reino de Marrocos desde 1976, pero o Reino de España segue a ser a potencia administradora do proceso de descolonización. Este mes de decembro de 2016 correspóndelle a España a rotatoria Presidencia do Consello de Seguridade da ONU, e a Coordinadora Estatal de Asociacións Solidarias co Sáhara (CEAS-Sahara) organiza a campaña #EspañaNoDescoloniza co obxectivo de que as autoridades españolas fagan uso do cargo e asuman as súas responsabilidades: introducir o debate da cuestión do Sáhara Occidental, fixar a data do referendo de autodeterminación do Pobo Saharauí e incluír a vixilancia do respecto aos Dereitos Humanos nos Territorios Ocupados entre as competencias da MINURSO até a celebración do citado referendo.

Enxeñería Sen Fronteiras ten unha relación histórica coa causa saharauí e subscribe esta campaña, á que podedes acceder na seguinte ligazón: http://ceas-sahara.es/spip.php?article1388

Tamén vos recomendamos esta curtametraxe de animación, unha clara explicación do conflito do Sáhara Occidental: https://www.youtube.com/watch?v=fzsGYB4qF6U

Desexamos que pasedes unhas boas festas e que non esquezades o pobo "fillo das nubes", Sáhara libre!

Obradoiro "Entendendo onde e como está a auga no sur de Honduras"

Data e lugar:

Onde: Sala de ordenadores da Escola de Enxeñería de Camiños, A Coruña.
Cando: xoves 22 de decembro de 17 a 20h
Entrada libre


Programa:

Tras unha introducción nos dividiríamos en tres grupos para tratar tres temáticas:

1.- Calidade da auga

2.- Augas subterráneas

3.- Métodos innovadores de obtención de auga

Dada grupo preparará en hora ou hora e media unha presentación sobre  ese tema para mostrar en plenario ao resto das persoas asistentes

Remataremos cunhas conclusións

Faladoiro "Da seguridade alimentaria á soberanía alimentaria en América Latina. Reflexións desde a perspectiva galega"

Data e lugar:

• Venres 23 de decembro de 10:30 a 13:30
• Aulas 16 da Escola Politécnica Superior de Lugo (edificio da ampliación, onde está a cafetería).
• Gratuito, pero é necesaria inscrición en info@galicia.isf.es indicando se se vai participar na comida, para estimación de persoas.

Obxectivos:

- Trátase de debatir sobre a necesidade de pasar do concepto de seguridade alimentaria ao de soberanía alimentaria (e como facelo) para garantir realmente o dereito á alimentación, a partir de reflexións e experiencias de traballo en América Latina e Galicia.

- Ademais, dende ESF Galicia quérese aproveitar para crear unha rede de persoas conectada cunha lista de correo-e para dinamizar debates cos que a asociación se atopa nestes temas no día a día das súas actividades en Galicia e Centroamérica, contando con persoas a modo de “asesoras” no eido do desenvolvemento rural. Este encontro serviría de punto de arranque para esta lista de persoas asesoras en desenvolvemento rural de ESF Galicia.


Metodoloxía:

Preténdese crear un espazo informal de faladoiro-reflexión-debate, onde haberá breves intervencións con temáticas predefinidas para ir fiando os contidos, moderadas por unha persoa de Enxeñería Sen Fronteiras. Serán ciclos de 20 minutos que se iniciarán con unha exposición-reflexión da persoa relatora sobre un aspecto determinado, para a continuación entrar nun debate común, que pode enlazar tamén cos puntos anteriores. Deixaranse ao final uns minutos para unha exposición consensuada de conclusións ou ideas forza que sairan ao longo da xornada. Ao final da mesma, haberá un espazo de conversa informal na comida, a base de petiscos.


Programa:

Modera: Raquel Zolle Fernández. Representante-país Honduras de Enxeñería Sen Fronteiras Galicia.

• 10:30 Presentación do acto e das persoas asistentes
• 10:45 Mar Pérez Fra (Universidade de Santiago de Compostela). A soberanía alimentaria como base da agricultura galega e europea actual
• 10:55 Bloco de faladoiro-reflexión-debate
• 11:05 Emilio Carral (Universidade de Santiago de Compostela). O pequeño é grande. Agricultura labrega e soberanía alimentaria en Galicia
• 11:15 Bloco de faladoiro-reflexión-debate
• 11:25 Víctor Álvarez (Xunta de Galicia). A extensión agrícola e a soberanía alimentaria, experiencias en Galicia e América Latina.
• 11:35 Bloco de faladoiro-reflexión-debate
• 11:45  Tecnoloxía na soberanía alimentaria. Pedro Revilla (Misión Biolóxica de Galicia-CSIC).
• 11:55 Bloco de faladoiro-reflexión-debate
• 12:05 Sindicato Labrego-Vía Campesiña. A soberanía alimentaria, loita internacional.
• 12:15 Bloco de faladoiro-reflexión-debate
• 12:25 Soberanía alimentaria en Centroamérica.Relatores por confirmar
• 12:35 Bloco de faladoiro-reflexión-debate
• 12:45 Marcos e Almudena (Enxeñería Sen Fronteiras Galicia). A soberanía alimentaria en perigo. O caso de Honduras.
• 12:55 Bloco de faladoiro-reflexión-debate
• 13:05 Clara Raposo. Consumo de cercanía na soberanía alimentaria.
• 13:15 Bloco de faladoiro-reflexión-debate
• 13:25 Conclusións e ideas-forza xeradas. Despedida
• 13:30 Petiscos e espazo informal

Resultados do I certame de fotografía e poesía de ESF

Comprácenos anunciar que xa temos persoas gañadoras do I certame de poesía e de fotografía organizado por Enxeñaría Sen Fronteiras Galicia e cofinanciado pola Cooperación Galega da Xunta de Galicia.

Lembramos que as temáticas de ambos os dous concursos eran o dereito humano á auga, a xestión dos recursos hídricos e a tecnoloxía para o desenvolvemento humano.

Houbo una gran acollida, cun alto nivel de participación (31 fotografías e 18 poesías) que nos sorprendeu ao ser a primeira edición, e unha gran calidade tanto en fotos como poemas presentados. Grazas polo voso esforzo e interese, tanto a participantes como a quen nos axudástedes a difundir!


 EN FOTOGRAFÍA

"Cocinando con menor gasto de leña", 1º Premio

• Álvaro Trillo consegue o PRIMEIRO PREMIO de fotografía coa súa "Cocinando con menor gasto de leña". Segundo comenta o seu autor "todo proyecto de cooperación al desarrollo debe tener el tema medioambiental como una cuestión transversal, pero en los proyectos de desarrollo rural con enfoque de microcuenca, como los desarrollados por Esf en el Rio Sasle, en las cercanías de Jinotega (Nicaragua), se convierte en cuestión principal, y la conservación de la vegetación es fundamental para garantizar un buen aprovechamiento de los recursos hídricos y la calidad del agua, así como para asegurar la retención del suelo. Las cocinas mejoradas contribuyen a ello al reducir considerablemente el consumo de leña para cocinar, frente a la forma tradicional de fuego abierto"
• O ACCÉSIT é para Ana Vázquez, con "A Gota da Vida".
  

 EN POESÍA
 

• O PRIMEIRO PREMIO foi para Capetón, de Francisco Javier Fernández Davila que, segundo o xurado, destápase coma unha epopea íntima de extraordinaria calidade que toca, aínda tanxencialmente, temáticas de Enxeñería Sen Fronteiras como son a Tecnoloxía para o Desenvolvemento Humano ou mesmo a pesca sustentable.
• Un dos accésits é Manando maino de Aura García Vilar que, a dicir do xurado, atrapa delicada e inexorabelmente a quen está lendo, e remata deixando un pouso de alegato polos recursos hídricos.



"A Gota da Vida" , Accésit.

• O outro accésit foi para O dereito a sermos auga de Carlos da Aira Fernández, que consegue conxugar con brillantez, unha lírica fermosa e potente, co argumento do dereito á auga.

Nota do xurado do certame de poesía: Para un certame que vén de nacer coma o noso, houbo un nivel literario e de compromiso moi elevado, que obrigou o xurado a un grande esforzo de análise. Parabéns e grazas a todas as participantes. 

---------------------------------------------------

Tanto no certame de poesía como no de fotografía o premio consistiu nun lector de libros electrónicos que contiña unha colección de libros e material relacionado coa Tecnoloxía para o Desenvolvemento Humano xunto coa matrícula dun dos cursos en liña que organiza a Federación de Ingeniería Sin Fronteras. Esta derradeira parte do premio, unha beca para un curso en liña, é no que consistirán os accésits outorgados polo xurado.

Parabéns a todas as que participástedes! Agardámosvos na futura II edición!!

Formacións en Igualdade de Xénero en A Coruña

Dende este ano 2016 estamos colaborando co CEXEF (Centro de estudos de Xénero e Feministas) da Universidade da Coruña nun proxecto de Educación para o Desenvolvemento financiado pola Xunta de Galicia. Dentro desta colaboración, péchase o curso de Historia da Teoría Feminista, cun peche institucional e a última conferencia do curso a cargo de Sophie Bessis (una super-crack!!!). Terá lugar o vindeiro luns 19 de decembro, ás 18:30h. no espazo Cubo da Normal (Paseo de Ronda, 47), e podedes acercarvos por alí.


Ademais, o vindeiro venres 16 de decembro, o CEXEF organiza unha xornada con moi boa pinta de "As desigualdades nos usos e repartos de tempos e traballos".
Máis info en http://istoenormal.org/gl/actividades/xornada-as-desigualdades-nos-usos-e-repartos-de-tempos-e-traballos

ESF EN RED. CONAMA 2016

Hace unos días, del 28 al 1 de diciembre, gracias a la financiación de Cooperación Galega da Xunta de Galicia,  me encontraba asistiendo al Congreso Nacional del Medio Ambiente (CONAMA) en su XIII edición, cuyo lema aseveraba “La respuesta es verde”. En dicho evento se desarrollaron sesiones técnicas, grupos de trabajo, salas dinámicas, talleres y actividades especiales alrededor de nueve temáticas principales. A lo largo de tres días he asistido a diversas sesiones técnicas relacionadas con cinco de ellas: ‘energía, eficiencia y cambio climático’, ‘desarrollo rural’, ‘economía y sociedad’, ‘agua’ y ‘residuos’. 

En la sesión sobre ‘desarrollo rural’ participé como trabajo en red de Enxeñería Sen Fronteiras, la cual llevaba como título “Agricultura, suelos y cambio climático” y, como apuntaba el programa, tenía el objetivo de mostrar la relevancia que debe tener en los próximos años la agricultura en la lucha contra el cambio climático, tanto con iniciativas públicas como privadas.

En primer lugar, y para entrar en materia, el catedrático de edafología Rafael Espejo Serrano de la Universidad Politécnica de Madrid, una representante de la Oficina Española de Cambio Climático del Ministerio de Agricultura y Pesca, Alimentación y Medio Ambiente (OECC-MAPAMA) y Nuria Parpal, directora del programa LIFE CLINOMICS de la Diputación de Barcelona, definieron el marco general alrededor del cual se desarrollaría la sesión. Como primera idea, latente a lo largo de toda la mesa, se comentó ampliamente la grave problemática de la pérdida de materia orgánica de los suelos, abandonando de esta manera el concepto de los mismos como almacén natural de carbono, tan necesario en la lucha contra el cambio climático. Gran parte de este carbono almacenado se pierde en forma de emisiones de CO₂ a la atmósfera en el proceso de aireación provocado por el laboreo. Por tanto, se toma como alternativa acercar el ecosistema agrario al ecosistema natural, de cara a conseguir un balance más cercano a la realidad… ¿Cómo? A través de la denominada “agricultura de conservación”, basada en una mínima alteración del suelo, una cobertura permanente y la rotación de cultivos, todo ello adaptado a las diferentes zonas y sistemas de producción.  En esta línea, se ha lanzado la Iniciativa 4x1000 (+ info) como plan de acción voluntario en el marco de la Agenda de Acción Lima-París. Por otro lado, el programa catalán LIFE CLINOMICS (+ info), cofinanciado con fondos europeos, es un buen ejemplo de una manera efectiva de fomentar la participación, implicación y concienciación de entidades locales de los sectores agroforestal, turismo y pesca en la adaptación al cambio climático.

Tras esta primera toma de contacto, la siguiente mesa consistió en la exposición de una serie de prácticas agrarias para la mitigación y adaptación al cambio climático. En primer lugar, un representante del Departamento de Producción Agraria de la Universidad Politécnica de Madrid expuso diversas técnicas del cultivo tradicional. Seguidamente (en mi opinión los minutos más interesantes de la sesión), se dieron a conocer diversos Proyectos LIFE por sus propios representantes (coordinadores, investigadores o responsables), tales como Operation CO2 (+ info), Regenfarming (+ info), Climagri (+ info), SOSTRICE (+ info) y  AgriClimateChange (+ info).

Por último, y para fomentar diálogo y debate, tres agricultores españoles hablaron de su amplia experiencia en llevar a la realidad las técnicas expuestas anteriormente y tras años de trabajo basado en técnicas de laboreo. Destacaron el comienzo, el cambio de prácticas y técnicas (en definitiva, el cambio de “chip”) como un proceso lento y duro, sobre todo de cara a la polémica que desataron en su día entre los profesionales del sector. Sin embargo, han expuesto con claridad, gran seguridad e incluso cifras, los resultados de la agricultura de conservación, muy positivos en cuanto a conservación, buen estado de “sus” suelos y productividad, la cual, lejos de disminuir, aumentó considerablemente tras el cambio. Además, han reflexionado sobre temas vitales: la toma de conciencia del agricultor como gestor temporal del suelo (no como dueño de él) y la importancia del conocimiento de las consecuencias de las técnicas utilizadas para trabajarlo y sacarle el máximo rendimiento, de cara a evitar “tirar piedras sobre nuestro propio tejado”.

ESF EN REDE: EIMA-CONAMA 2016. AUGA

A participación de ESF-en-rede do día 29 do pasado mes de novembro foi nunha das sesión de traballo do programa Encuentro Iberoamericano del Medio Ambiente (EIMA). Este programa naceu hai 20 anos no marco do CONAMA coa intención de conectar persoas, entidades e redes. A temática da sesión foi a Agua: retos y oportunidades multiescala en Iberoamérica. Comencemos por la gobernanza. Na palestra participaron representantes do Mapama español, da FAO, do estado de Ecuador, Panamá e Colombia e de proxectos como o ITIPU Binacional. Ao longo da sesión expuxéronse os grandes retos aos que se presenta a xestión sostible da auga  no inminente contexto de cambio climático. A xestión da auga é un dos principais protagonistas dos grandes compromisos internacionais firmados nos últimos anos: Obxectivos de Desenvolvemento Sostible 2030 (ODS), Cambio Climático (COP21 París e COP22 Barraques) e Nova Axenda Urbana (Hábitat III Quito).

Estímase que en 2050 máis da metade das cuncas hidrográficas do planeta sufrirán estrés hídrico, 240 millones de personas seguirán sen acceso a auga potable e 1400 millones sen acceso ao saneamento básico. O reto está na organización e planificación entre comunidades e estados, dende unha visión inclusiva e non extractiva da xestión da auga. Esta foi unha das principais debilidades identificadas: a coordinación entre comunidades, entidades e organismos xestores, é dicir, unha adecuada gobernanza da auga. As consecuencias son a falta de planificación real, a baixa eficiencia na xestión e finalmente na falta de accesibilidade da poboación á auga potable. A oportunidade, por tanto, estaría en conseguir entender a necesidade da adaptación das sociedades ao territorio e non o territorio ás sociedades, así como en ampliar o coñecemento do recurso e do estado do mesmo, necesariamente no actual paradigma de cambio climático.

Fonte: http://www.eltiempo.com/

Colombia presentouse como un país anfibio, onde o 65 % do territorio se inunda de forma natural nalgún momento do ano con repetidos desastres humanos polo asolagamento das poboacións. A arquitectura tradicional adaptase a esta realidade construíndo casas flotantes, pero a globalización tamén chegou á este sector e as novas construcións son arrastradas polas inundacións. Moitas veces, unha adecuada xestión da auga pasa pola recuperación de tecnoloxías tradicionais. 

Fonte: http://www.eltiempo.com/

Paradoxicamente, aínda sendo un territorio con abundante auga, aló menos durante parte do ano,  as secas son cada vez máis frecuentes. Cambio climático e gobernanza real son os principais retos na xestión da auga no futuro próximo, non só en Colombia.

II Xornadas de bioconstrución en Vigo - Visitas técnicas

O sábado 22 de Outubro, como estupendo complemento ás Xornadas de bioconstrución en Vigo, tiveron lugar as visitas técnicas, que comezaron no mesmo Instituto Politécnico coa explicación por parte de Juan Bello da exposición de materiais de bioconstrución.

Distintos illantes e materiais construtivos a base de materias primas naturais: madeira, corcho, la, fibras vexetais...

Xeso e mostras de minerais que aportan tinturas naturais:

Continuamos no Ecolectivo, onde ademais de mostrarnos diferentes instalacións de bioconstrución como un forno rocket/chileno ou un sistema de saneamento con biofiltros e de explicarnos "in situ" o concepto de permacultura, tivemos a oportunidade de xantar ao aire libre unha deliciosa comida vexetariana.

Moi recomendable a visita a este espazo do Ecolectivo, na parroquia de Sárdoma en Vigo. Un moi bo sabor de boca que de seguro nos levará a compartir de novo actividades con eles e elas.

Rematamos a xornada noutra parroquia de Vigo: a activa Valadares. Alí visitamos o espazo que o Centro Social e Cultural cedeu para a realización dun curso de Bioconstrución. Este curso, financiado pola Xunta de Galicia e dirixido a persoas en risco de exclusión social, foi solicitado especificamente pola propia veciñanza.

E tamén en Valadares estivemos no Alg-a Lab, unha edificación tradicional recuperada como laboratorio de creación artística e destinada a actividades culturais, nun de cuxos locais puidemos observar as distintas fases de construción de tabiques de barro e/ou palla.